Sie 2

Jak napisać statut OPP? – część 2. Działalność OPP

Jak napisać statut OPP?  – część 2. Działalność OPP

Statut OPP i jego zapisy opisywaliśmy w artykule Jak napisać statut organizacji pożytku publicznego (OPP) – część 1. Równe traktowanie. Poruszaliśmy tam kwestię wymogu wynikającego z artykułu 20 ust. 6 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, który zakazuje traktowania członków organizacji ich osób bliskich inaczej niż osób  nie powiązanych z organizacją, czyli tzw. „osób trzecich”.

Art. 20 Ustawy wymienia także inne wymogi OPP, dotyczące sposobu prowadzenie przez nią działalności. Nie mówi on wyraźnie, że wszystkie one muszą znaleźć swoje odzwierciedlenie w statucie organizacji. Natomiast praktyka orzecznicza Sądów wskazuje, że większość z nich powinna się tam pojawić.

Statut OPP a działalność na rzecz ogółu społeczności lub wyodrębnionej grupy

Po pierwsze, organizacja musi wykazać, iż prowadzi działalność pożytku publicznego (aby określić, czym jest ta działalność, warto zajrzeć do art. 4 Ustawy) na rzecz ogółu społeczności lub określonej grupy podmiotów.

Co to za grupa? Ustawa określa, że jest to grupa „wyodrębniona ze względu na szczególnie trudną sytuację życiową lub materialną w stosunku do społeczeństwa”. OPP działają na rzecz wielu takich grup, np. zbierając fundusze na leczenie osób chorych, na edukację dzieci z rodzin ubogich, czy na aktywizację osób bezrobotnych i nieaktywnych zawodowo.

Oczywiście, nie ma możliwości wykazania, że organizacja spełnia ten wymów samym statutem, gdyż dokument ten pokazuje jedynie, co organizacja deklaruje. Prowadzenie takiej działalności pokazuje się poprzez sprawozdania merytoryczne oraz inne, różnorodne dowody, które mogą być załączane do wniosku do KRS, jak wycinki prasowe, wyciągi ze strony internetowej czy fanpage itd. Natomiast sam zapis mówiący wprost, że taka właśnie działalność jest prowadzona przez organizację, może się w statucie pojawić. Przede wszystkim jednak znaczenie ma sposób sformułowania celów statutowych, z których prowadzenie takiej działalności musi wynikać.

Statut OPP a działalność gospodarcza

Po drugie, OPP może prowadzić działalność gospodarczą wyłącznie jako dodatkową w stosunku do działalności pożytku publicznego. Warto, aby statut OPP zawierał taki zapis, ale oczywiście tylko wtedy, kiedy organizacja prowadzi działalność gospodarczą, a więc jest zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców KRS.

Statut OPP a przeznaczenie nadwyżki przychodów na kosztami

Po trzecie, organizacja pożytku publicznego powinna „nadwyżkę przychodów nad kosztami przeznaczać na działalność pożytku publicznego na rzecz ogółu społeczności, lub określonej grupy podmiotów, pod warunkiem że grupa ta jest wyodrębniona ze względu na szczególnie trudną sytuację życiową lub materialną w stosunku do społeczeństwa”. Po raz kolejny nie jest wprost określone, że statut OPP musi zawierać taki zapis,  ale nie ma także żadnych przeszkód, aby go tam wprowadzić. Nie oznacza to jednak, że sam zapis wystarcza dla wykazania tej okoliczności, Zarząd musi również złożyć oświadczenie takiej treści, które załącza się do wniosku do KRS.

Statut OPP a zakres nieodpłatnej i odpłatnej działalności pożytku publicznego

Po czwarte, w statucie należy określić, jaki zakres działalności pożytku publicznego prowadzony jest w sposób nieodpłatny, a jaki w sposób odpłatny. Na szczęście, zakresy tych działalności mogą się pokrywać (czyli inaczej niż w przypadku odpłatnej działalności pożytku publicznego i działalności gospodarczej). Wyobraźmy obie, że stowarzyszenie w swoim statucie ma wpisane wśród sposobów realizacji „organizacja obozów i kolonii dla dzieci z ubogich rodzin”. Stowarzyszenie może wskazać, ze tą działalność będzie prowadziło zarówno w sposób odpłatny, jak i nieodpłatny, nie musi decydować się tylko na jeden z tych sposobów.

 r.pr. Adrianna Kowalska